Hafta ay tablosu: hangi hafta hangi ay?
"Kaç aylık hamileyim?" sorusunun cevabı, haftanızın hangi ay aralığına düştüğüne bakılarak verilir. Aşağıdaki tablo, Türkiye'de gebelik kaynaklarında en yaygın kullanılan gruplamadır. Tabloda ayrıca her ayın hangi trimestere denk geldiğini ve o aya girdiğinizde kaç ayı geride bırakmış sayıldığınızı da görebilirsiniz.
| Hafta aralığı | Ay | Trimester | Aya girerken tamamlanan ay |
|---|
| 1–4. hafta | 1. ay | 1. trimester | 0 |
| 5–8. hafta | 2. ay | 1. trimester | 1 |
| 9–13. hafta | 3. ay | 1. trimester | 2 |
| 14–17. hafta | 4. ay | 2. trimester | 3 |
| 18–21. hafta | 5. ay | 2. trimester | 4 |
| 22–26. hafta | 6. ay | 2. trimester | 5 |
| 27–30. hafta | 7. ay | 3. trimester | 6 |
| 31–35. hafta | 8. ay | 3. trimester | 7 |
| 36–40. hafta | 9. ay | 3. trimester | 8 |
Tablonun mantığı basittir: gebeliğin 40 haftası, ortalama ay uzunluğuna (30,44 gün) yakın bloklara bölünür. İlk aylarda bloklar 4 haftayken bazı aylarda 5 haftaya çıkar; çünkü 9 çarpı 4, 36 eder ve kalan 4 hafta bir yerlere dağıtılmak zorundadır. Küçük bir not: 7. ayın ilk haftası olan 27. hafta, teknik olarak 2. trimesterin son haftasıdır; 3. trimester 28. haftayla başlar. Tabloda 7. ay, büyük bölümünün dönemiyle işaretlenmiştir. Haftanızı henüz bilmiyorsanız önce gebelik haftası hesaplama aracıyla haftanızı bulun, sonra bu tabloya bakın.
İçinde bulunduğunuz ay ile tamamladığınız ay aynı şey değil
Ay hesabındaki kafa karışıklığının neredeyse tamamı tek noktadan çıkar: içinde bulunduğunuz ay ile tamamladığınız ay farklı sayılardır. Bu, yaş hesabının aynısıdır. 25 yaşını doldurmuş biri 26. yaşının içindedir; "25 yaşındayım" derken tamamladığı yaşı, "26'sındayım" derken içinde bulunduğu yaşı kasteder.
Gebelikte de durum aynı: 20. haftadaysanız 5. ayın içindesiniz, ama tamamladığınız ay sayısı 4'tür. Size "kaç aylıksın?" diye soran birine günlük dilde içinde bulunduğunuz ayı söylersiniz: "5. aydayım." Buna karşılık "5 aylık hamileyim" cümlesini "5 ayı bitirdim" diye anlayan biri, sizi yaklaşık 22. haftada sanabilir. Aile içinde ya da iş yerinde tarih konuşulurken bir haftalık kaymaların nedeni çoğunlukla budur.
Yukarıdaki araç bu yüzden iki sayıyı da gösterir: içinde bulunduğunuz ay ve tamamladığınız ay. İkisini birlikte söylemek, örneğin "5. ayın içindeyim, 4 ayı tamamladım" demek, her türlü karışıklığı bitirir. Hafta-ay çevirisinin genel mantığını ve gün karşılığını merak ediyorsanız hafta ay dönüşümü sayfası da aynı tabloyu gün bazında açıklar.
Aylar tek tek: hangi ay hangi haftaları kapsar?
Her ayın hafta aralığını, trimesterini ve genel takip çerçevesini tek bakışta görmek için aşağıdaki kartları kullanabilirsiniz. Araçla hesap yaptığınızda içinde bulunduğunuz ayın kartı otomatik işaretlenir.
Bu araç nasıl hesaplıyor?
Araç iki yoldan çalışır. Haftanızı biliyorsanız hafta ve gün değerini girersiniz; araç, haftanızın yukarıdaki tabloda hangi ay aralığına düştüğünü bulur, tamamladığınız ayı ve trimesterinizi ekler. Haftanızı bilmiyorsanız son adet tarihinizi girersiniz; araç önce tarihten haftanızı hesaplar, sonra aynı tabloyu uygular ve size ek olarak ayınızın başlangıç ve bitiş tarihlerini de verir.
Tarih hesabı şöyle yapılır: ayınızın ilk haftasının başlangıcı, son adet tarihinize o haftaya kadar geçen günlerin eklenmesiyle bulunur. Örneğin 5. ay 18. haftada başlar; 18. haftanın ilk günü, son adetinizin üzerinden 17 çarpı 7, yani 119 gün geçtiği gündür. Araç bu tarihleri sizin yerinize hesaplar. Tarihler de ay hesabı gibi yaklaşıktır; çünkü ayların hafta aralıkları birer gruplamadır, takvim gerçeği değildir.
Tahmini doğum tarihinizi ve geri sayımı ayrıca görmek isterseniz doğum tarihi hesaplama aracı, son adet tarihinize 280 gün ekleyerek tarihinizi verir. Kilo tarafını takip ediyorsanız gebelikte kilo takibi aracı, vücut kitle indeksinize göre haftanıza uygun kilo aralığını gösterir.
Kaynaklar neden farklı ay söylüyor?
İnternette iki farklı hafta-ay tablosu dolaşır ve fark yalnızca üç sınır haftasındadır: 22, 27 ve 31. haftalar. Bu sayfadaki tablo 22. haftayı 6. aya, 27. haftayı 7. aya, 31. haftayı 8. aya koyar. Bazı kaynaklar bu haftaları bir önceki ayda bırakır. İki tablo da aynı gerçeği farklı yuvarlar: aylar 4 haftaya tam bölünmez ve 40 haftayı 9 aya dağıtırken her yöntem bir yerlerde bir hafta kaydırır.
Bir de bölme yöntemi vardır: toplam günü 30,44'e bölmek. 22 hafta 154 gün eder; 154 bölü 30,44 yaklaşık 5,1'dir, yani 5 ay tamamlanmış ve 6. ayın içindesiniz demektir. Görüyorsunuz, bölme yöntemi de bu sayfadaki tabloyla aynı sonucu verir. Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın fark bir haftayı geçmez ve hiçbir tıbbi kararı etkilemez; çünkü doktorunuz tarihi değil, haftayı konuşur.
Örnek 1: Son adet tarihi 1 Ocak, bugün 12 Mart. Aradaki fark 70 gün, yani 10+0 hafta. 10. hafta, 9–13 aralığıyla 3. aydadır; tamamlanan ay 2'dir. 3. ay 1 Ocak'a 56 gün eklenerek 26 Şubat'ta başlamış, 91. günün bir eksiğiyle 1 Nisan'da biter.
Örnek 2: Ultrason raporunuzda 27+4 yazıyor. 27. hafta 7. ayın ilk haftasıdır; yani 7. aya yeni girdiniz, tamamladığınız ay 6'dır. 27. hafta hâlâ 2. trimesterin son haftasıdır; 3. trimester 28. haftayla başlar. Doğuma 280 eksi 193, yani yaklaşık 87 gün vardır.
Doktorlar neden ay kullanmaz?
Çünkü ay, gebelikteki değişimleri anlatmak için fazla kabadır. Bir ayın içinde dört haftadan fazla zaman vardır ve bu sürede hem bebek hem takip planı belirgin şekilde değişir. Tarama testlerinin zamanları, ölçüm aralıkları ve randevu planları güne kadar hassas tanımlanır; ay hesabı bu hassasiyeti veremez. Bu yüzden raporlarda her zaman hafta+gün yazılır, ay yalnızca sohbet dilinde yaşar.
Bunun pratik sonucu şudur: "Kaç aylıksın?" sorusuna vereceğiniz cevap bir yaklaşımdır ve öyle kabul edilmelidir. Ama doktorunuzla, raporunuzla ya da bir test tarihiyle ilgili her konuda haftanızı kullanın. Hafta sayımının nasıl yapıldığını ve neden son adetten başlatıldığını kaç haftalık hamileyim rehberi ayrıntılı anlatır.